ABDEST
Abdest, belli organları
usulüne uygun olarak yıkamak
ve meshetmek suretiyle
yapılan bir temizliktir.
Abdest her şeyden önce
her türlü pislik ve
kirlilikten kurtulmak, yani
maddî ve manevî bütün pislik
ve mikroplardan uzak kalmak
için İslam'ın emrettiği
önemli bir ibadettir.
Mikrobun en kolay ürediği
yer ağızdır. Ağızdan
başlayarak el, yüz ve
ayakların günde beş defa
temizlenmesi İslam'ın
temizliğe verdiği önemi
gösterir. Böylelikle İslam
yüzyıllar önce temizliğin
üzerinde durup insanoğlunu
maddî-manevî her türlü
pislik ve mikroptan korumayı
hedeflemiştir. Bunun yanında
abdest alan bir insan,
kendini manen temiz ve rahat
hisseder ve bu güzel his ve
temiz duyguyla Allah'a
ibadete durur. Bu da ruhun
temizliğini sağlamaktadır.
İnsanın yaratılış gayesi
olan Allah'a kulluk böyle
bir temizleme ameliyesi ile
başlayınca insanoğluna
vereceği zevk ve rahatlığın
değeri sonsuzdur.
İnsan abdestle bedenen ve
manen temizlendikten sonra
Allah'ın huzuruna çıkar.
Böyle bir temizlenme ile
günlük bütün yorgunlukları
ve yükleri geride bırakır.
Abdest almakla, dünyevî
ve uhrevî bir çok fazilet ve
güzellikler elde edilir. Hz.
Peygamber (s.a.s.) abdestle
ilgili olarak şöyle
buyururlar;
"Bir müslüman abdest
alıp yüzünü yıkadığında,
yüzündeki azaların işlediği
bütün günahları; el ve
ayaklarını yıkadığında el ve
ayaklarıyla işlediği bütün
hata ve günaları, su
damlalarıyla beraber akıp
gider ve kendiside tertemiz
olur. Hatta kirpik ve tırnak
diplerindeki günahlarından
eser kalmaz. Adap ve
erkanına uymak suretiyle
abest alıp kıbleye dönerek:
"Eşhedü en la ilahe
illallahü vahdehu la şerike
leh ve eşhedü enne
Muhammeden abdühü ve
Rasülühü" diyen bu kul için
cennet kapıları açılmıştır;
o, cennet kapılarının
dilediğiden içeri girer. "(Müslim
Tahare, 32, 33; Tirmi Tahare,
2).
Abdestsiz
Olarak Yapılması Yasak Olan
Hususlar:
1- Namaz
kılmak.
2- Kur'an-ı Kerim'e el
sürmek.
3- Tilavet secdesi yapmak.
4- Cenaze namazı kılmak.
5- Kabe'yi tavaf etmek.
Abdestin
Farzları
1 - Yüzü Yıkamak
Yüzün bir defa
yıkanması farzdır. Yüzün
sınırları, saçın bittiği
yerden sakal veya çene
altına, kulakların köklerine
kadar olan bölümdür.
Gözlerin içine suyun
ulaştırılması gerekmez.
Ancak abdest alırken gözler
sıkılmaz, tamamen açık
bırakılmaz. Normal bir
şekilde yüz yıkanır.
Dudaklar yumulduğu zaman,
dışarda kalan kısımlar yüzün
sınırlarıdır. Sakal, bıyık
ve kaşın altına suyu
ulaştırmak gereklidir.
2- Kolları Yıkamak
Parmak
uçlarından kol dirseklerine
kadar -dirsekler de dahil-
olan kısmı bir defa yıkamak
farzdır. Eğer iğne ucu kadar
kuru bir yer kalırsa veya
tırnağının altına suyu
geçirmeyecek (hamur, boya,
çamur vb.) bir madde
bulunursa, abdest alınmış
sayılmaz. Ancak boyacıların
tırnaklarındaki boyalardan
kaçınmanın mümkün
olmamasından dolayı bunlar
abdeste zarar vermez.
Tırnaklar parmak uçlarından
dışarı taşacak kadar uzamış
olursa o fazlalığı da
yıkamak gerekir. Bir kimse
abdest aldıktan sonra bu
uzamış tırnağı keserse
abdestini yenilemesi
gerekmez. Parmakta yüzük var
ve bu geniş ise abdest
alırken bunu oynatmak
sünnet, eğer yüzük dar ve
altına su geçirmeyecek kadar
parmağa oturmuşsa onu
oynatmak farzdır.
3- Başı Meshetmek
Mesh, sözlükte
eli bir şeyin üzerinden
geçirmek demektir. İbadet
hukukunda ise suyun bir
vücut organına isabet
etmesidir. Başın
meshedilmesindeki farz oranı
alın miktarıdır. Bu miktar
ise başın dörtte biridir.
Meshederken üç veya daha
fazla parmağı kullanmak
gerekir. İki parmakla
yapılan mesh caiz değildir.
Başa giyilen sarık veya
takke üzerine meshetmek
geçerli değildir. Kadınlar
da baş örtüleri üzerine
meshedemezler.
4- Ayakları Yıkamak
Sağlam ve
çıplak ayakları topuklarıyla
birlikte bir defa yıkamak
farzdır. Yaralı veya mestle
örtülü ayakları yıkamaya
gerek olmayıp sadece
meshetmek yeterlidir. Maide
Süresi 6. ayette geçen topuk
topuk= ka'b, ayağın iki
tarafından inak kemiğine
bitişik kemiktir. Rasulullah
(s.a.s.): "Vay ateşten o
topukların haline... "
(Buhari, İlim 30; Vudü',
27,29; Müslim, Tahare,
25-28,30; Ebû Davud, Tahare,
46) buyurduğu ve ayakların
tamamen yıkanmasını
emrettiği bilinmektedir. Bir
kimsenin ayağında yarık
varsa ve o yarığa su
sızdırmayan bir ilaç
sürülmüşse, o kimse ayağını
yıkadığı zaman, su yarığın
altına geçmezse bu durumda
su, ayağa zarar verecekse
abdest yerine getirilmiş
sayılır ve bu caizdir. Ancak
su zarar vermiyorsa abdest
tam olarak alınmış sayılmaz.
Dolayısıyla zarar vermediği
takdirde yarıklara su
ulaşacak şekilde yıkamak
gereklidir.
ABDESTİN SÜNNETLERİ
1- Abdeste başlarken "Euzu
ve Besmele" çekmek.
2- Abdeste niyet etmek.
3- Önce bileklere kadar
elleri yıkamak.
4- Misvak kullanmak veya
dişleri parmakla ovalamak.
5- Ağıza ve burna üçer defa
su vermek. (mazmaza ve
istinşak)
6- Kulakları, boynu mesh
etmek.
7- Başın tamamını mesh
etmek.
8 - Yıkanması gereken
uzuvları üçer defa yıkamak.
9- Abdeste organları ara
vermeden yıkayarak devam
etmek.
10- Sırayı bozmamak.
11- Abdest almaya sağ
taraftan başlamak
ABDESTİN EDEBLERİ
1- Abdest alırken
başkasından yardım
istememek.
2- Abdest alırken suyun
sıçramaması için dikkatli
davranmak.
3- Kıbleye doğru yönelmek.
4- Gereksiz yere konuşmamak.
5- Niyet ederken dil ile
niyet etmek.
6- Her uzvu iyice ovmak.
7- Abdest dualarını okumak.
8- Kullanılmış su ile abdest
almamaya dikkat etmek.
9- Her uzvu yıkarken niyeti
korumakla birlikte
"Bismillah" demek.
10- Kulağı meshederken serçe
parmaklarının uçlarıyla
kulak deliklerini meshetmek.
11- Burna ve ağıza suyu
alırken sağ eli kullanmak.
12- Sol el ile sümkürmek.
13- Özür sahibi olmayan
kimsenin namaz vaktinden
önce abdest alması.
14- Abdest bittikten sonra
kıbleye karşı ayakta
kelime-i şehadet getirmek ve
dua yapmak, biraz su içmek.
15- Durgun ve akarak yer
değiştiren sular ile
birikinti halindeki sulara
ve Kıble'ye karşı abdest
bozulmaz.
ABDESTİ BOZAN DURUMLAR
1- İdrar veya dışkı
yollarından yani ön ve
arkadan herhangi bir şeyin
çıkması. (İdrar, dışkı, yel,
vedi, mezi, meni, kurt vb.)
2- Aklın idrak gücünü
gideren hususlar; uyumak,
bayılmak, delirmek, sarhoş
olmak vs.dir. Ancak oturduğu
yerde kıpırdamadan uyuyan
kimsenin abdesti bozulmaz.
3- Vücudun herhangi bir
yerinden kan, irin veya sarı
su çıkması ve etrafına
yayılması. Ağızdan akan kana
bakılır, şayet bu kan tükrük
kadar veya tükrükten fazla
ise abdesti bozulur.
4- Ağız dolusu kusmak.
5- Cinsi münasebette
bulunmak.
6- Tam olarak cinsi
ilişki olmasa bile kadın ve
erkeğin çıplak ve ince bir
elbise ile vucutlarının veya
tenasül uzuvlarının
birbirine değmesi.
7- Teyemmüm yapan
kimsenin su bulması.
8- Namazda sesli gülmek.
ABDESTİ BOZMAYAN
DURUMLAR
1- Kişinin ön veya arka
yollarından başka vücudunun
herhangi bir yerinden kan
çıkıp, bir damla halinde
kalması.
2- Kabuk bağlamış bir
yaranın kan çıkmadan
kabuğunun düşmesi.
3- Yaradan, burundan
yahut kulaktan bir vücud
kurdunun düşmesi.
4- Tenasül uzvuna (cinsi
organına) el sürmek.
5- Kadın vücudunun
herhangi bir yerine
dokunmak.
6- Ağız dolusu olmayan
kusuntu.
7- Ağızdan çıkan balgam.
8- Oturduğu yerde veya
namazda uyumak.
9- Ağlamak. |